Çankýrý’da faaliyet gösteren bir tuz fabrikasý, üretim sýrasýnda açýða çýkan buhardan elektrik üreterek yýlda yaklaþýk 7,5 milyon lira tasarruf saðlýyor. Fabrika üretim sonrasýnda havaya karýþan buharý tekrar ekonomiye kazandýrarak kaynak verimliliðinde de örnek bir tesis oldu.
Türkiye’nin önemli tuz üretim tesislerinden bir tanesi olan Çankýrý’da faaliyet gösteren fabrika, rafine tuz üretiminde kullandýðý buhar ile ayný zamanda elektrik de üretiyor. Buhara dayalý ýsýtma sistemi kullanan fabrika, bünyesinde kurduðu kojenerasyon sistemi sayesinde fabrikanýn ihtiyacý olan elektriði de üretiyor. Fabrika aylýk yaklaþýk 600 bin kilovatlýk elektrik üreten sistem sayesinde, yýlda 7,5 milyon lira tasarruf saðlýyor.
Yýllýk 100 bin ton üretim yapan fabrika, KUZKA’nýn desteðiyle üretimini iki katýna çýkarttý
2002 yýlýnda kurulan fabrikada yýllýk 100 bin ton tuz üretimi yapýlýrken, Kuzey Anadolu Kalkýnma Ajansý (KUZKA) ’nýn saðladýðý makine ekipman destekleriyle fabrika üretim kapasitesini iki katýna çýkartarak 200 bin tona ulaþtý.
Kuzey Anadolu Kalkýnma Ajansý 2012 yýlýnda Sanayi Üretiminin Arttýrýlmasý Mali Destek Programý kapsamýnda “Sanayi Ýþletmelerinin Üretim Kapasitelerinin Arttýrýlmasý ve Modernizasyonu Projesi” ve 2013 yýlýnda Ýktisadi Kalkýnma Mali Destek Programý kapsamýnda “Ýþletmelerin Üretim/Hizmet Kapasitesinin Arttýrýlmasý ve Kalite Standardýnýn Yükseltilmesi Projesi” ile þu ana kadar yaklaþýk 500 bin TL destek saðladý.
Bunlarýn dýþýnda KUZKA Çankýrý Yatýrým Destek Ofisi tarafýndan da þirkete, yaklaþýk 110 milyon TL tutarýndaki kapasite artýþý yatýrýmý ve 30 milyon TL tutarýndaki 2,5 mw kapasiteli kojenerasyon tesisi yatýrýmý için çevrimiçi sistemde yatýrým teþvik belgesi baþvurusu ve bu belgenin baþvurusu için gerekli diðer belgeler konusunda yatýrým danýþmanlýðý desteði sunuldu.
“Kojenerasyon sistemi sayesinde elektrik üretebiliyoruz”
Çankýrý’da faaliyet gösteren Tuz Fabrikasýnýn Müdürü Makine Mühendisi Hasan Akgüç, fabrikada tuzu iþlemek için su buharý kullanýldýðýný anlattý. Ýhtiyaç duyduklarý buharýn tedarik edilmesi için yaptýklarý sistem yatýrýmýnýn ayný zamanda fabrikanýn elektrik ihtiyacýný da büyük oranda karþýladýðýný ifade eden Akgüç, bunu da Sanayi ve Teknoloji Bakanlýðý'nýn ilgili kuruluþu olan TÜBÝTAK destekli bir Ar-Ge projesiyle hayata geçirdiklerini söyledi.
“Elektrik ve ýsýnýn birlikte üretildiði birleþik enerji sistemi” olarak tanýmlanan kojenerasyon sisteminin küçük bir termal santral örneði olduðuna dikkati çeken Akgüç, bu sayede kapasitelerini üç katýna çýkararak hem yatýrýma ve istihdama hem de ülke ekonomisine katký saðladýklarýný kaydetti.
“Fabrikamýzýn elektrik ihtiyacýnýn 3’te 2’sini kojenerasyon sistemi sayesinde saðlýyoruz”
Rafine tuz tesislerinde buhara dayalý bir ýsýtma sisteminin ihtiyaç olduðunu belirten Akgüç, “Bunun bir diðer ismi de Termik Rafinasyon Sistemidir. Termik Rafinasyon sistemiyle fabrikamýzda tuz üretimi yapýyoruz. Dolayýsýyla bir kazana ve buhara ihtiyaç duymaktaydýk. Biz, bunu gerçekleþtirirken ayný zamanda elektriðimizi de üretmek üzere bir kojenerasyon sistemi tasarladýk ve bunu gerçekleþtirdik. Yani rafine tuz tesisimizde ihtiyacýmýz olan buharý önce yüksek sýcaklýk ve basýnçta üreterek türbinden geçirmek suretiyle tesisin ihtiyaç duyduðu elektriði de üretmiþ oluyoruz. Buradan çýkan buharý da tuz prosesindeki ihtiyaç buharý olarak deðerlendiriyoruz. Bu þekilde tesisimizin ihtiyaç duyduðu toplam elektrik ihtiyacýnýn 3’te 2’sini kojenerasyon sisteminden saðlamýþ oluyoruz. Bu da iþletmemize çok büyük bir maddi katký saðlýyor.” dedi.
“Fabrikamýzý geliþtirmemizde KUZKA’nýn çok büyük desteklerini gördük”
Tesisisin modernizasyonunda KUZKA Çankýrý Yatýrým Destek Ofisi’nin çok büyük desteklerini gördüklerini vurgulayan Akgüç, þöyle konuþtu: “Üretim yaparken yeni yatýrýmlarla fabrikamýzda da geliþmeleri sürekli takip ediyoruz. Bu sayede modern üretimi takip ediyoruz. Fabrikamýzý modernleþtirme ve geliþtirme çalýþmalarýmýzda Çankýrý Yatýrým Destek Ofisi’nin çok büyük desteklerini gördük. Sistemin kendisini yenilemesiyle ilgili özellikle robotik sistemlerin kurulmasýnda, otomatik sistemlerin kurulmasýnda ayný zamanda ilave kapasite artýrýmýndaki diðer ek ve revizyon yatýrýmlarýnda çok Kuzey Anadolu Kalkýnma Ajansý’ndan büyük destekler aldýk. Bu yüzden katký yapan KUZKA’ya teþekkür ediyoruz”
2002 yýlýnda Çankýrý’da kurulan fabrikanýn kuruluþundan bu yana 18 tane proje yürüttüklerini söyleyen Akgüç, þöyle devam etti: “Bu projelerin baþlangýcý 2002 yýlý oluyor. Bunlar Avrupa Birliði destekli projelerdi. Ondan sonra KUZKA’nýn aracýlýðýyla projelerimiz devam etti. KUZKA ile þu ana kadar 5 tane proje yürüttük. Bu projelerin toplam tutarý da 6 milyon lira civarýndadýr”
Kaynak: ÝHA
