Türkiye’nin
doğa ve kültür etkileşiminin en çarpıcı örneklerinden biri olan Kastamonu Güney
Karadeniz Jeoparkı, UNESCO Türkiye Millî Komisyonu tarafından “Ulusal Jeopark”
ilan edildi.
Kastamonu
Valiliği himayesinde yürütülen ve KUZKA’nın 2019 yılından bu yana aktif rol
üstlendiği Kastamonu Güney Karadeniz Jeoparkı, Türkiye’nin dördüncü Ulusal
Jeoparkı statüsünü kazanarak UNESCO Küresel Jeoparklar Ağı’na katılma yolunda
önemli bir aşamayı geride bıraktı.
Kastamonu Güney
Karadeniz Jeoparkı, bu kazanımıyla Kastamonu’nun jeolojik mirasının korunması,
doğal ve kültürel değerlerinin tanıtılması ve bölgenin doğa temelli turizm
potansiyelinin geliştirilmesi yönünde önemli avantaja sahip oldu.
Jeoparkın
ulusal statüye uygunluğu, UNESCO Türkiye Millî Komisyonu’na sunulan resmî
başvuru dosyası ve ardından gerçekleştirilen saha incelemeleriyle
değerlendirildi. Ekim 2025’te sunulan başvuru dosyasının kabul edilmesinin
ardından, 25-28 Ağustos 2026 tarihlerinde UNESCO Türkiye Millî Komisyonu
Jeolojik Miras ve Jeopark İzleme Heyeti bölgede incelemelerde bulundu. Heyet,
saha ziyareti kapsamında süreçte yapılan çalışmaları ve doğal jeositleri
yerinde değerlendirdi.
Karadeniz’in Şekillendirdiği Bir Jeopark
Kastamonu’nun kuzeyinde,
Karadeniz kıyı şeridi boyunca uzanan yaklaşık 4 bin 400 kilometrekarelik alan;
jeolojik oluşumları, kanyonları, mağaraları, denizel ekosistemleri ve kültürel
mirasıyla öne çıkıyor. Abana, Ağlı, Azdavay, Bozkurt, Cide, Çatalzeytin, Doğanyurt,
İnebolu, Küre, Pınarbaşı ve Şenpazar ilçelerini kapsayan jeopark, Tetis Denizi’nin
kalıntılarından Karadeniz’in bugünkü oluşumuna uzanan jeolojik geçmişiyle
önemli bir doğal miras alanı niteliği taşıyor. Bölgenin jeolojik zenginliğinin
yanı sıra tarihî yapıları, geleneksel yaşam biçimleri ve kültürel değerleri de
jeoparkın bütüncül yapısını oluşturuyor.
Ulusal Jeoparka Giden Süreç
Kastamonu Valiliği himayesinde
yürütülen süreç, 2019 yılında kentin UNESCO programları açısından
potansiyelinin ele alındığı çalışmalarla başladı. Kastamonu İl Genel Meclisi tarafından
alınan kararla 6 Eylül 2021 tarihinde Jeoparkın resmi kuruluşu tamamlandı.
KUZKA’nın jeolojik mirasın korunması, alan yönetimi, eğitim, jeoturizm ve yerel
kalkınma alanlarında çalışmaları tamamlamasının ardından başvuru dosyası
hazırlandı. Sonrasında Ekim 2025’te Kastamonu Valiliğince UNESCO Türkiye Millî
Komisyonuna sunuldu. Kasım 2026’da ise Kastamonu Jeoparkı, UNESCO Türkiye Millî
Komisyonu tarafından Ulusal Jeopark olarak tescillendi.
Jeopark Sürecinde KUZKA’nın Aktif Rolü
Kastamonu Güney Karadeniz
Jeoparkı’nın kuruluşundan ulusal statü kazanmasına uzanan süreçte KUZKA, mali
ve teknik desteğin yanı sıra sürecin koordinasyonu ve içerik geliştirilmesinde
aktif rol üstlendi. Jeopark fikri altyapısının ve gündemde tutulmasından
bilimsel ve teknik çerçevenin oluşturulmasına, kurumsal yapılanmadan başvuru
hazırlıklarına kadar pek çok aşamada çalışmalar yürüttü.
Jeoparkın kurumsal ve tanıtım
altyapısını güçlendirmek amacıyla harita, broşür ve eğitim materyalleri
hazırlayarak; gezici müze, ziyaretçi merkezi, kurumsal kimlik ve iletişim
çalışmalarına destek veren KUZKA, Kastamonu’nun ulusal ve uluslararası
platformlarda temsil edilmesine de katkı sağladı.
UNESCO Küresel Jeoparklar Ağı Hedefine Doğru
Kastamonu Güney Karadeniz
Jeoparkı’nın UNESCO Küresel Jeoparklar Ağı’na dâhil olma hedefi doğrultusunda
önemli bir aşama olarak değerlendirilen Ulusal Jeopark unvanıyla, bu değerlerin
korunması, gelecek kuşaklara aktarılması ve turizm aracılığıyla bölgesel
ekonomiye değer kazandırılması bekleniyor.