Balıkçılık Sektörü Sinop'ta Bir Araya Geldi: Balık Yağı Üretim Potansiyeli Ortaya Çıkarılıyor

Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA) ev sahipliğinde ve Sinop Üniversitesi işbirliğinde düzenlenen, "Balık Yağı Rafinasyonu: Teknoloji ve Pazar Potansiyeli Çalıştayı" Sabahattin Ali Kültür Merkezi'nde yapıldı. Gün boyu süren çalıştayda, insan tüketimine yönelik olarak balık yağı sektörünün mevcut durumu, teknolojik gelişmeler ve yatırım olanakları ele alındı. Kamu kurumlarının yanı sıra, akademik camia, sivil toplum, sektör temsilcileri ve potansiyel yatırımcıların bir araya geldiği çalıştayda, Türkiye'nin insan tüketimine yönelik olarak balık yağı üretim kapasitesinin geliştirilmesi, dışa bağımlılığın azaltılması ve Sinop'un bu alanda bir üretim üssü haline getirilmesine yönelik planlar masaya yatırıldı.

Hedef; “Balıktan katma değerli ürünler elde etmek”

Vali Mustafa Özarslan, burada yaptığı konuşmada, kıt kaynaklardan katma değer yaratacak ürünler elde edilmesinin birincil öncelikleri olması gerektiğini söyledi. Balık yağı sektörünün her geçen gün gelişim gösteren bir sektör olduğunu anlatan Vali Özarslan, üretim alanında daha fazla katma değer sağlayan ürünlere yönelinmesi gerektiğine dikkati çekti.

Karadeniz'in balık varlığı ve çeşitliliği bakımından zengin bir deniz olduğunun altını çizen Vali Özarslan, "Biz her gün balıkçılık sektörüyle ilgili bir çalıştay, bir panel, bir etkinlik yapmalıyız. Çünkü bu sektörle ilgili devletimiz hibe destekleri sağlıyor, faiz indirimi, KDV muafiyeti, gümrük muafiyeti, sigorta primleri konusunda kolaylıklar getiriyor. Bizler de kıt kaynaklarımızı en verimli şekilde değerlendirmek ve katma değer katarak kullanmalıyız. “Sinekten yağ çıkarmak” deyiminde ifade edildiği gibi biz de balıktan yağ çıkarmalıyız. Ama biraz sunumu farklılaştırarak ve çeşitlendirerek bunu yapmalıyız."

Sinop, balık yağı refinasyonu için yüksek potansiyele sahip

Sinop Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Şakir Taşdemir de üç tarafı denizle çevrili bir kent olan Sinop'ta balıkçılıktan gelir elde etmenin bir zorunluluk olduğunu vurguladı.

Rektör Taşdemir, ülke olarak balık yağı ürettiklerini ancak işleme ve geliştirme noktasında bazı yeni adımlar atmaları gerektiğine işaret ederek, "Bizim bu ürünü daha fazla katma değer edebileceğimiz ürüne dönüştürmemiz gerekiyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımızın Sinop özelinde teşvik vereceği kalemlerden biri de balık yağı rafinasyon tesisi kurulumu. Ürün var, malzeme var, ortam müsait. Ama bununla ilgili balık yağını rafine edeceğimiz ve daha sonra da o elde ettiğimiz yağı katma değerli ürüne dönüştüreceğimiz bir tesisimiz Türkiye'de maalesef yok. Onun için bizim bunu değiştirerek, yeni bir bakış açısı geliştirmemiz gerekiyor" dedi.

Bölge için “Su ürünleri sektörü, stratejik önceliğe sahip”

Çalıştayın açılışında konuşan KUZKA Genel Sekreteri Dr. Serkan Genç, kalkınma ajansları olarak yerel kalkınma hamlesi doğrultusunda bölgelerin ekonomik ve sosyal kalkınmasını desteklerken, özellikle potansiyeli yüksek sektörlerde ortak hareket etmeye büyük önem verdiklerini belirterek, "Mavi ekonomi, balıkçılıktan enerjiye, ulaşımdan turizme geniş bir alanı kapsayan bütüncül bir gelişim perspektifi sunuyor. Bu yapı içerisinde sürdürülebilir balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği, Karadeniz Bölgesi'nin en kritik ekonomik faaliyetlerinden birini oluşturmaktadır. Bugün ülkemizde avcılığı yapılan balıkların çok büyük bir kısmı Karadeniz'den elde edilmekte; levrek, çipura ve son yıllarda öne çıkan Türk somonu gibi yetiştiricilik ürünleri de ülkemize önemli bir katma değer sağlamaktadır” dedi.

Genel Sekreter Genç, “Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı olarak, su ürünleri sektörünün güçlendirilmesini stratejik bir öncelik olarak ele alıyoruz. Bu doğrultuda Temel Sektörlerde Rekabetçiliğin Geliştirilmesi Sonuç Odaklı Programı kapsamında sektöre yönelik politika geliştirme, proje tasarımı ve kapasite artırımı çalışmalarını bütüncül bir anlayışla yürütüyoruz. Bu çalışmaların en somut örneklerinden ve Avrupa Birliği ile Türkiye Cumhuriyeti'nin ortak finansmanıyla yürütülen Sinop'ta Temel Sektörlerin Rekabetçiliğinin Artırılması Projesi, bölgemizde önemli bir dönüşüm oluşturmuştur. Sinop Organize Sanayi Bölgesi'nde kurulan 3 bin ton/yıl kapasiteli SEANOP su ürünleri işleme, şoklama ve depolama tesisi, hem işletmelerimizin rekabet gücünü artıracak hem de Karadeniz'in su ürünleri değer zincirini güçlendirecektir” ifadelerini kullandı.

Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı kapsamında hayata geçirilen Lakerda ve Su Ürünleri Üretim Tesisi ile bölgenin gastronomi turizmine, markalı ürün gelişimine ve ihracat potansiyeline önemli bir kapı aralandığını da kaydeden Genel Sekreter Genç, "23-24 Eylül 2024 tarihinde Sinop ilimizde kalkınma ajanslarımız, kamu ve özel sektör paydaşlarımız ile Karadeniz Masası Su ürünleri Sektörü Değerlendirme Çalıştayı'nı gerçekleştirmiştik. Sonuç raporumuzu da Kalkınma Kütüphanesi'nde yayınladık. 2025 yılında yeni teşvik sistemi ile kalkınma ajansları tarafından yerel kalkınma hamlesi programı ilan edildi. Bizler de Sinop ilimizde su ürünleri ekosistemimizi günlendirecek kapalı devre su ürünleri yetiştiriciliği konusunda başvuru aldık. Önümüzdeki yıllarda da su ürünleri ekosistemini güçlendirecek benzer yatırım konuları ilan edilecektir. Bugün gerçekleştirdiğimiz Balık Yağı Rafinasyonu: Teknoloji ve Pazar Potansiyeli Çalıştayı ise bu çalışmaların yeni ve stratejik bir adımıdır. İnsan tüketimine yönelik rafine balık yağı, ülkemizde hâlâ önemli ölçüde ithal ettiğimiz bir üründür. Amacımız, sektörün teknoloji ve kapasite ihtiyacını masaya yatırarak yerli üretim olanaklarını geliştirmek, böylece hem ithalatı azaltmak hem de bölgesel bir üretim ekosistemi oluşturmaktır" diye konuştu.

Çalıştayın öğleden sonraki kısmında ise refinasyon teknolojileri ile yatırım ve pazar konulu iki ayrı çalışma masasında balık yağı sektörü üzerine tartışma ve değerlendirmeler yapıldı. Çalıştay, moderatörler tarafından sonuçları katılımcılar ile paylaşılması ile sona erdi.

Türkiye'nin insan tüketimine yönelik balık yağı üretim potansiyelini ortaya çıkarmak ve sektörel iş birliklerini güçlendirmesi amacıyla gerçekleştirilen bu önemli çalıştayın sektöre katkı sağlaması amacıyla Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı tarafından rapor haline dönüştürülerek, ilgililerin hizmetine sunulması hedefleniyor.

Kamuoyunun bilgisine saygıyla duyurulur.